نفر بود ، مكاتبات آيتَين و عَلَمَين : سيّد العرفاءِ الإلهيّين سيّد أحمد كربلائىّ و شيخ الفقهاءِ الرّبّانيّين حاج شيخ محمّد حسين اصفهانىّ كمپانى رضوانُ اللهِ عَليهما را بيان مىفرمودند ، و پس از تنقيح بحث ، نظريّهء خود را مفصّلًا بيان مىكردند . اين كتاب مجموعاً چهارده مكاتبه است كه دربارهء توحيد ذاتى نگارش يافته و هفت تاى آن از آية الله كربلائى در مسلك توحيد بنا بر مذاق عرفاء ، و هفت تاى ديگر از آية الله اصفهانى در مسلك توحيد بنا بر مذاق فلاسفه است . و اين مكاتبات هر يك بر ردّ ديگرى نوشته شده ؛ و هر يك از اين دو آيتين ، به تمام معنى الكلمه با تجهيزات استدلالى عرفانى و فلسفى ، خود را مجهّز و در اين مكاتبات براى ابطال مدّعاى خصم خود قيام نموده‌اند . علّامهء طباطبائى نيز بنا بود بعنوان « مُحاكمات » بر هر يك از اين نامه‌ها تذييلى بنويسند ؛ و تا تذييل ششم را مرقوم داشتند ، ولى تتمّهء آنها ناتمام ماند . حقير چون براى ادامهء تحصيل بنجف اشرف مشرّف شدم ، ايشان ديگر آن تذييلات را تمام نكردند ؛ و تا آخر هم ننوشتند . و با آنكه چندين بار در اوقات شرفيابى تقاضاى اتمام آن را نموديم و وعده مىنمودند ، ليكن شواغل و مشاغل و كسالت مزاج مجال و حوصله نمىداد ؛ تا برحمت ايزدى پيوستند . « 1 »

--> ( 1 ) للّه الحمدُ و لَه الشّكر ، خداوند به حقير عنايت فرمود تا تذييلات را به پايان بردم و به نام « توحيد علمى و عينى » در مكاتيب حِكْمى و عرفانى ميان آيتَين عَلَمين : حاج سيّد أحمد كربلائى و حاج شيخ محمّد حسين اصفهانى به ضميمهء تذييلات و محاكمات استاد آية الله علّامه : حاج سيّد محمّد حسين طباطبائى ( أعلَى اللهُ مقامَه ) بر سه مكتوب اوّل سيّد قدَّس اللهُ نفسَه و شيخ رحمةُ اللهِ عَليه ، و تذييلات تلميذ علّامهء طباطبائى : سيّد محمّد حسين حسينى طهرانى بر چهار مكتوب آخر مرحوم سيّد و مرحوم شيخ ( أعلَى اللهُ مقامَهما ) تحرير نموده ، و طبع و منتشر شد . در اين مجموعه ، مقدّمه‌اى دربارهء هويّت اصل مكاتيب ، و عرفاى عاليقدر كه در آن از ايشان سخن به ميان آمده است آورده شده است ، و ايضاً تعليقاتى براى جميع مكاتيب و جميع تذييلات و محاكمات حضرت استاد ، و تذييلات حقير آورده شده است . آنچه در تذييلات حضرت استاد آمده است كه مجموعاً پنج مكتوب و نيمى از مكتوب ششم را استيعاب مىكند ، به نام « تذييلات و محاكمات » است ، و آنچه از حقير است مجموعاً هشت مكتوب و نيمى از مكتوب ششم است و فقط به نام « تذييلات » است ، چون حقير فقير نه علماً و نه عملًا در طراز جرح و تعديل مطالب ، و محاكمه نيستم ؛ و كوچكتر از آنم كه همچون استاد علّامه به نام تذييلات و محاكمات ، مطالب غامضه و نفيسه را مشروح و ارائه دهم ، بنابراين در اين تتمّهء تذييلات از اضافهء لفظ « محاكمات » خوددارى شد ؛ و فقط به عنوان « تذييلات » مطالبى را كه به نظر مىرسيد ، ثبت و به ارباب كمال و انديشه ، و جويندگان عرفان و پويندگان سُبل سلام و توحيد ، ارائه دادم .